Spektakl „Ten, który widział w ciemności” Rasa Bugavičute-Pēce
20 października o godz. 18.30 w Centrum Kultury w Naujoji Vilni
Wydarzenie na Facebooku: https://www.facebook.com/events/1457439026197095
Zespół twórczy:
Reżyser – Rolandas Atkočiūnas
Scenograf – Artūras Šimonis
Projektantka kostiumów – Kotryna Daujotaitė
Tłumaczenie i adaptacja sztuki na język litewski – Rolandas Atkočiūnas
Asystentka reżysera – Eglė Kuzienė
Kierowniczka spektaklu – Aleksandra Šalkinė
W spektaklu występują:
Dorosły Jakub – Vidmantas Fijalkauskas
Jakub w młodości – Ilona Doveiko
Mama Zelma – Juliana Volodko
Ojciec Lionginas – Wiaczesław Łukjanow
Psychiatra; Sprzedawczyni – Jelena Juščenko
Piosenka – Gintarė Šmigelskytė
Lauris – Artur Svorobovič
Lina – Gabrielė Andruškevič
Jest to spektakl oparty na książce „Chłopiec, który widział w ciemności” (łot. „Puika, kurš redzēja tumsā”) autorstwa pochodzącej z Litwy łotewskiej pisarki i dramatopisarki Rasy Bugavičutės-Pēcės.
To historia Jakuba – chłopca, młodzieńca, a później dojrzałego mężczyzny, którego rodzice są niewidomi. Historia o człowieku, który próbuje zrozumieć świat, aby inni mogli w nim żyć. Mama Jakuba (Zelma) i tata (Lionginas) są niewidomi. W akademiku mieszka też więcej osób niewidomych. Chłopiec od najmłodszych lat stał się ich oczami. Niewidomość to nie choroba, a tym bardziej nie tragedia – to stan egzystencjalny.
Jakub wcześnie musi zmierzyć się z troskami i odpowiedzialnością. Wszędzie wyróżnia się: zarówno w społeczeństwie widzących, jak i wśród osób niewidomych. Potrafi jednak kochać, dorasta i dojrzewa, a towarzyszą mu zarówno sprzeczności, jak i codzienne radości.
W spektaklu nie porusza się kwestii, co oznacza bycie niewidomym. Zadawane jest pytanie – co oznacza widzieć. Czy to dar, czy ciężar? Jak człowiek może się rozwijać, skoro od samego początku musi być dorosły? Jakie ślady pozostawia bliska więź, która jest jednocześnie miłością i zależnością?
- Bugavičute-Pēce opiera swoją twórczość na obserwacji rzeczywistości społecznej i wrażliwości dokumentalnej. W jej sztukach najważniejszy jest głos człowieka – autentyczna, żywa mowa, która oddaje to, o czym ludzie zazwyczaj milczą, a w najlepszym razie mówią półgębkiem.
Fabuła spektaklu „Ten, który widział w ciemności” oraz jego bohaterowie mają swoje odpowiedniki w prawdziwym życiu. Inscenizacja ta jest bliska teatrowi dokumentalnemu, a przynajmniej zbliża się do niego.
„Ciemność w tej sztuce nie ma negatywnego charakteru. Jakub widział w ciemności – widział to, czego inni nie byli w stanie dostrzec. Miłość i ciężar mogą współistnieć w jednej osobie i żyć w harmonii. Aby to zrozumieć – właśnie do tego służy teatr, on potrafi to przekazać.” (Rolandas Atkočiūnas)
„Ta opowieść nie dotyczy widzenia ani niewidzenia, lecz tego, co dostrzega się nie oczami. Tego, co najważniejsze.” (Bārbala Simsonė)
///
Rasa Bugavičute-Pēce – łotewska dramatopisarka i prozaiczka pochodzenia litewskiego, autorka scenariuszy filmowych i seriali telewizyjnych. Laureatka międzynarodowej nagrody im. Jānisa Baltvilko (2020). „Chłopiec, który widział w ciemności” (2019) – jej druga książka. Książka została wpisana do międzynarodowego katalogu literatury „White Ravens” z 2020 roku oraz znalazła się na krótkiej liście kandydatów do Nagrody Literackiej Unii Europejskiej w 2021 roku. Spektakl „Chłopiec, który widział w ciemności” (reż. Valters Sīlis), wystawiony w Łotewskim Teatrze Narodowym, został uznany za najlepszy spektakl sezonu 2019–2020.
Rolandas Atkočiūnas – reżyser teatralny, w 1992 r. założył Mały Teatr w Kownie, gdzie przez dwa lata pełnił funkcję dyrektora artystycznego. Od 1994 r. pracował w Teatrze Dramatycznym w Siauliach (reżyser, dyrektor artystyczny, dyrektor teatru). W latach 2005–2008 pracował w Teatrze Dramatycznym w Liepajie (Łotwa) (reżyser, dyrektor artystyczny). W latach 2011–2012 był dyrektorem artystycznym Teatru Dramatycznego im. Juozo Miltinio. R. Atkočiūnas preferuje teatr egzystencjalny, metafizyczny i intymny; interesuje się sceniczną interpretacją dramaturgii współczesnej oraz modernistycznej z XX wieku, zgłębia ostre tematy aktualne dla współczesnego społeczeństwa. Jego najnowsze spektakle to „Bohaterowie” T. Stopparda w estońskim teatrze „Südalinna” w teatrze (2025) oraz sztukę D. Čepauskaitės „Kiedy znów będziemy młodzi” w Narodowym Teatrze Łotewskim (2026). W Starym Teatrze w Wilnie wyreżyserował spektakle „Mieszkanie Zoiki” (2014) oraz „Legenda o Wielkim Kombinatorze” (2017).
///
JAKUB
Byłem „oczami” akademika i w dzieciństwie robiłem rzeczy, które komuś mogą wydać się dziwne.
Wydaje mi się, że dawno mnie nie widziałeś.
ZELMA (mama)
Jakub jest moim solidnym oparciem…
